نکروز آواسکولار (AVN)
نکروز آواسکولار (AVN) یا نکروز استخوانی بدون خونرسانی، یک بیماری ارتوپدی جدی است که در آن خونرسانی به استخوان قطع یا کاهش مییابد، و این موضوع باعث مرگ سلولهای استخوانی میشود. در نتیجه، استخوان ضعیف شده، ممکن است فرو بریزد و به تحلیل مفصل منجر شود. این بیماری معمولاً در مفاصل بزرگ مانند مفصل ران، زانو، شانه یا مچ پا رخ میدهد.
شیوع بیماری
AVN میتواند در هر سنی رخ دهد اما بیشتر در افراد بین ۳۰ تا ۵۰ سال دیده میشود. مردان بیش از زنان در معرض این بیماری هستند. مصرف طولانیمدت کورتون، مصرف الکل، تروما (آسیب)، بیماریهای خونی (مانند کمخونی داسیشکل) از عوامل خطر مهم هستند.
علائم نکروز آواسکولار ( AVN)
– درد تدریجی در ناحیه مفصل (مثلاً درد لگن در AVN سر استخوان ران)
– محدودیت حرکتی
– درد هنگام فعالیت یا فشار آوردن
– درد شبانه در مراحل پیشرفته
– لنگش در موارد AVN مفصل ران
عوارض
– فروپاشی استخوان
– تخریب کامل سطح مفصل
– آرتروز ثانویه مفصل
– کاهش شدید کیفیت زندگی
تشخیص نکروز آواسکولار ( AVN)
تشخیص AVN معمولاً با ترکیبی از معاینه بالینی و تصویربرداری انجام میشود:
– **رادیوگرافی (X-ray)**: در مراحل پیشرفته بیماری تغییرات استخوانی را نشان میدهد.
– **MRI**: حساسترین روش برای تشخیص زودهنگام AVN است.
– **اسکن استخوان**: در برخی موارد خاص برای ارزیابی گستردگی ضایعه کاربرد دارد.
درمان نکروز آواسکولار ( AVN)
درمان AVN بسته به مرحله بیماری متفاوت است:
– **در مراحل اولیه**:
– محدودیت فعالیتهای فیزیکی
– داروهای ضد التهابی
– درمانهای فیزیوتراپی
– داروهای ارتقا دهنده جریان خون استخوانی
– **در مراحل متوسط تا پیشرفته**:
– دکمپرشن مرکزی استخوان (Core Decompression)
– پیوند استخوان (Bone Grafting)
– استفاده از سلولهای بنیادی
– تعویض کامل مفصل (Total Joint Replacement) در موارد شدید
پیشگیری
– اجتناب از مصرف مزمن کورتون بدون تجویز پزشک ( مانند دگزامتازون)
– کاهش مصرف الکل
– درمان سریع آسیبهای شدید استخوانی
– کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت و بیماریهای خونی
نتیجهگیری
AVN یک بیماری خاموش اما پیشرونده است که اگر به موقع تشخیص داده نشود، میتواند به تخریب کامل مفصل منجر شود. با شناخت زودهنگام علائم و مراجعه سریع به متخصص ارتوپد، میتوان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و کیفیت زندگی بیمار را حفظ نمود.
